Chirurgie bij IBD en fistels

Wat is IBD?

IBD is de afkorting voor Inflammatory Bowel Disease. Patiënten met IBD hebben chronische ontstekingen in het spijsverteringskanaal. Hiermee worden de Ziekte van Crohn en Colitis Ulcerosa aangeduid.

Bij de Ziekte van Crohn kan het gehele spijsverteringskanaal betrokken zijn, van de mond tot en met de anus. In veel gevallen komt de Ziekte van Crohn voor op het laatste stukje van de dunne darm (terminale ileum) net voor de overgang naar de dikke darm (ileocoecaalhoek). De ziekte kan zich ook elders uiten, en kan fistels veroorzaken. Bij Colitis Ulcerosa daarentegen is alleen de dikke darm - met of zonder de endeldarm - betrokken.

De primaire behandeling van IBD met medicatie wordt gedaan door de maag- darm- en leverarts (MDL).

Meer informatie hierover kunt u vinden op de pagina: Chronische Darmontsteking (IBD).

In sommige gevallen is een operatie gewenst of noodzakelijk. Uw MDL-arts zal u dan verwijzen naar de chirurg. De chirurg die u opereert, is gespecialiseerd in het uitvoeren van darmoperaties.

Redenen om een darmoperatie te overwegen zijn bijvoorbeeld het niet (meer / voldoende) reageren op medicatie waardoor de darm ontstoken blijft; het optreden van een darmvernauwing door de ontsteking; het ontstaan van fistels of een perforatie (gaatje in de darm).

Meer informatie hierover vindt u in de folder: Darmchirurgie bij IBD (Crohn en Colitis Ulcerosa)

Het IJsselland Ziekenhuis is een tertiair verwijscentrum voor het focusgebied IBD.

Fistels

Bij de ziekte van Crohn kunnen zweren vanuit de darm door de darmwand heen een verbinding (gangetje) maken tussen deze darm en bijvoorbeeld de huid of een ander orgaan. Op deze manier ontstaan abnormale verbindingen: deze worden ook wel fistels genoemd. Indien deze fistel in het anale gebied voorkomt heet dit een perianale fistel. Bij een verbinding tussen de vagina en de anus/ endeldarm spreken we van een rectovaginale fistel.

Als de verbinding er naar de huid nog niet is, hoopt vocht vanuit de zweer in de darmwand zich op en veroorzaakt dit ontstekingsvocht, een abces.

Ook fistels van de darm of de anus kunnen een reden zijn voor een doorverwijzing naar de chirurg. De behandeling van abcessen en fistels kan complex en langdurig zijn. Ook hier is veelal is een combinatie van medicijnen en operatie(s) nodig.

Fistels zonder IBD

Negentig procent van de patiënten met een fistel heeft geen IBD. Dit maakt de behandeling net anders, maar niet minder complex.

Ook deze patiënten kunnen bij ons terecht voor behandeling van de fistels.

Meer informatie hierover vindt u in de folder: Fistel bij de anus (peri anale fistel)

Wat doet de IBD consulent?

De IBD consulent is gespecialiseerd in begeleiding en voorlichting van patiënten met IBD en patiënten met (complexe) fistels, die hiervoor mogelijk een operatie nodig hebben.

Zij werken nauw samen met de chirurgen en zijn regelmatig ook aanwezig op de polikliniek. Ze zijn aanspreekpunt voor patiënten met klachten en/of vragen rondom de fistel- of darmoperatie. Ze kunnen patiënten zelfstandig zien op de polikliniek en advies geven.

De IBD consulent coördineert de planning rondom de afspraken en onderzoeken. De planning van de operaties wordt gedaan door het opnamebureau in samenspraak met de chirurg. De timing van de operatie hangt vaak ook af van eventuele medicatie en/of aanvullende behandelingen die nog nodig zijn.

Ze onderhouden contacten met de MDL artsen en de MDL verpleegkundigen uit het ziekenhuis waar de patiënt behandeld wordt en indien nodig ook met andere (paramedische) specialismen rondom de IBD zorg.

De IBD consulent is aanwezig bij het tweewekelijkse multidisciplinaire overleg (MDO) met de MDL arts, MDL verpleegkundige, chirurg en radioloog.

Samenwerking Erasmus MC

Op het gebied van chirurgie bij IBD werken wij nauw samen met de MDL-artsen van het Erasmus MC. Patiënten die onder behandeling zijn bij de MDL-arts in het Erasmus MC en een operatie nodig hebben, worden geopereerd door de chirurg van het IJsselland Ziekenhuis.

Eén keer in de twee weken is een chirurg van het IJsselland ziekenhuis aanwezig op de polikliniek MDL in het Erasmus MC, om daar met patiënten te spreken die mogelijk geopereerd gaan worden. De IBD consulente is hier ook veelal bij aanwezig. Soms is er een goede reden om in het Erasmus MC geopereerd te worden (bijv. u heeft een levertransplantatie ondergaan of ernstige bijkomende aandoeningen). U wordt dan door de chirurg uit het IJsselland Ziekenhuis in het Erasmus geopereerd.

Meer informatie hierover vindt u in de folder: Darmchirurgie bij IBD (Crohn en Colitis Ulcerosa)