Ter gelegenheid van dit jubileum blikken we terug op bijzondere momenten uit onze geschiedenis. In deze serie vertellen collega's over hoe de zorg door de jaren heen veranderde, welke ontwikkelingen ze meemaakten en wat altijd hetzelfde is gebleven: de betrokkenheid, deskundigheid en bevlogenheid waarmee we iedere dag zorg verlenen. Zo vieren we niet alleen 35 jaar geschiedenis, maar ook de mensen die het IJsselland Ziekenhuis maken tot wat het vandaag is.
In dit artikel vertellen Angelique en Marleen over 35 jaar werken in de OK.
Wie tegenwoordig een operatiekamer binnenloopt, ziet moderne apparatuur, digitale schermen en grote teams die nauw samenwerken. Maar vroeger zag de OK er heel anders uit.
Toen Angelique 36 jaar geleden begon en Marleen zo’n 26 jaar geleden, was de afdeling een stuk kleiner. “We hadden vijf operatiekamers, nu zijn dat er acht,” vertellen ze. De OK had in die tijd een eigen hoofd OK, iemand die altijd aanwezig was op de afdeling.
Alles op papier
De operatiekamers zagen er vroeger heel anders uit dan nu. Computers waren schaars en vrijwel alles werd op papier geregeld. “Er stond amper een computer op de afdeling,” vertellen ze. “Voor iedere operatie hadden we klaarzet boeken waarin precies stond wat je nodig had.”
Ook patiëntendossiers zagen er compleet anders uit dan nu. “Dat waren dikke papieren mappen die door een bode naar de afdeling werden gebracht. Als ze tenminste niet kwijt waren geraakt,” lachen ze. Radiologiebeelden zaten nog in grote mappen en werden bekeken op lichtbakken aan de muur. “En de handschriften van artsen waren niet altijd even makkelijk te lezen.”
Een heel andere sfeer
Niet alleen de techniek veranderde, ook de sfeer op de afdeling was anders dan nu. “Er waren nog collega’s die in jurken werkten,” vertellen ze. “En in de koffiekamer stond gewoon een rokerstafel.” Dat er vroeger gerookt werd op de OK-afdeling klinkt nu bijna onvoorstelbaar. “Dat zou je je nu echt niet meer kunnen indenken.” Ook het team zag er anders uit. “We hadden veel minder collega’s, maar bijna iedereen werkte fulltime.” De opleidingen groeiden enorm mee met de tijd. “Vroeger hadden we misschien twee leerlingen per jaar voor anesthesie en chirurgie. Nu zijn dat er soms wel elf.”
Grote operaties
Ook medisch veranderde er veel in de afgelopen decennia. “Kijkoperaties werden bijna niet uitgevoerd,” vertellen Angelique en Marleen. “Vrijwel alles was een open operatie.” Dat betekende grotere ingrepen, langere hersteltijden en ook vaker bloedtransfusies. “Packed cells werden standaard ’s ochtends opgehaald. Tegenwoordig is dat veel zeldzamer.” Daarnaast was de voorbereiding rondom operaties veel beperkter dan nu. “Tegenwoordig worden patiënten uitgebreid gescreend voordat ze naar de OK gaan. Vroeger was dat veel minder uitgebreid.”
Meer samenwerken
Door de jaren heen veranderde ook de samenwerking op de OK. “Het contact met medisch specialisten is veel minder hiërarchisch geworden,” vertellen ze. “Je werkt nu veel meer samen als team.” Dat merken ze iedere dag op de werkvloer. “Iedereen heeft zijn eigen expertise en die inbreng wordt gewaardeerd. Samen doe je het voor de patiënt.”
Een nieuwe OK
Eén van de grootste veranderingen die hen het meest is bijgebleven, is de bouw van de nieuwe operatie kamers. “We vonden het ontzettend leuk om daar zo bij betrokken te zijn.” Nu werken ze alweer jaren in het nieuwe OK-complex. “Het is bijzonder om te zien hoe sommige ideeën uiteindelijk in de praktijk hebben uitgepakt.”
Herinneringen die blijven
Na tientallen jaren op de OK zijn er vooral veel herinneringen.“We halen nog regelmatig verhalen van vroeger op met collega’s,” vertellen ze. “Gelukkig werken er nog steeds mensen met wie we die tijd gedeeld hebben.” Ook de coronaperiode maakte diepe indruk. “Dat lijkt gelukkig alweer ver weg, maar het was een ontzettend bijzondere tijd.”
Wat hetzelfde bleef
Ondanks alle veranderingen draait het werk op de OK volgens Angelique en Marleen nog steeds om hetzelfde. “Je doet het uiteindelijk voor de patiënt. Dat gevoel is nooit veranderd.” Of het nu gaat om papieren dossiers, open operaties of moderne kijkchirurgie: de zorg veranderde enorm in 35 jaar tijd. Maar de betrokkenheid van de mensen op de OK bleef hetzelfde.