Minder zout, meer zorg voor je hart

Zout maakt eten smaakvol, maar te veel zout kan op termijn het hart zwaar belasten. Aagje Noordhuizen, verpleegkundig specialist hartfalen bij het IJsselland Ziekenhuis, ziet dagelijks wat een te hoge zoutinname met patiënten kan doen.

Wat zout doet in het lichaam

“Een te hoge zoutinname verhoogt de bloeddruk, wat schadelijk is voor het hart,” legt Aagje uit. “Maar ook als je bloeddruk normaal of zelfs aan de lage kant is, is (te) veel zout niet goed. Zout houdt vocht vast, wat de belasting op de bloedvaten verhoogt. Na verloop van tijd kan dit bijdragen aan verharding van de bloedvaten, wat het risico op hart- en vaatziekten, beroertes, nierziekten en andere cardiovasculaire aandoeningen verhoogt.”

Het risico op hartfalen en ademhalingsproblemen is daardoor groter, zeker als vocht zich ophoopt in het lichaam.

Onbewust veel zout

Veel patiënten weten niet hoeveel zout ze ongemerkt binnenkrijgen. “Tijdens consulten merken we vaak dat mensen denken dat ze weinig zout gebruiken, omdat ze bijna nooit het zoutvaatje pakken. Wat ze niet weten, is dat er veel zout verstopt zit in producten zoals bouillonblokjes, magnetronmaaltijden of gerookte vis. Met het zoutboek van de Nierstichting maken we dit inzichtelijk.”

Minder zout zonder smaakverlies

Patiënten krijgen van Noordhuizen en haar collega’s praktische tips om minder zout te gebruiken zonder smaak te verliezen:

• Laat het losse zoutvaatje staan.
• Gebruik losse kruiden, zoals paprikapoeder of tijm, in plaats van kant-en-klare mixen.
• Beperk bewerkte of lang houdbare producten.
• Kies liever voor diepvriesgroenten dan voor groente in blik.
• Let op producten met een blauw ‘zoutarm’-label.
• Als een magnetronmaaltijd onvermijdelijk is, kies dan een verse variant van de groenteboer.

“Zelfs een beetje extra zout kan de bloeddruk verhogen,” benadrukt Aagje. “Omdat bijna iedereen ongemerkt al meer zout binnenkrijgt dan gezond is, kan dat extra beetje over de aardappels net de druppel zijn die de emmer doet overlopen.”

Samen werken aan leefstijl

Het verminderen van zout is niet alleen een taak voor de patiënt. “Ook voor partners en familie is het gezonder om minder zout te eten. Samen keuzes maken die passen bij het gezin helpt om het vol te houden. Zo wordt het een gezamenlijke leefstijl.”

Medicijnen zijn vaak nodig bij hartziekten, maar leefstijl speelt een net zo belangrijke rol. “Met medicatie kunnen we veel bereiken, maar ze compenseren nooit helemaal de gevolgen van een ongezonde leefstijl. Goede voeding en beweging hebben een positieve invloed op de bloeddruk, de conditie van de bloedvaten en de algehele gezondheid.”

Tijdens een opname schakelt het IJsselland Ziekenhuis ook diëtisten in voor advies en begeleiding, zodat patiënten de juiste handvatten krijgen om na ontslag verder te werken aan een gezonder leven.

Door stap voor stap minder zout te gebruiken, verklein je de kans op hart- en vaatziekten en geef je je hart de rust die het verdient. Kleine veranderingen in het dagelijks leven kunnen grote gezondheidswinst opleveren.